Η πρώτη επίδραση της ανόδου των επιτοκίων φαίνεται στα έσοδα των τραπεζών. Η δεύτερη θα φανεί στους ισολογισμούς των δανειοληπτών. Τα στοιχεία του α΄ εξαμήνου 2026 δείχνουν ότι Εθνική, Eurobank, Πειραιώς και Alpha Bank προσδοκούν υψηλότερα καθαρά έσοδα τόκων. Δεν δείχνουν ακόμη γενικευμένη επιδείνωση των δανείων. Δίνουν, όμως, λόγους για στενή παρακολούθηση των επιχειρηματικών χορηγήσεων.
Η ΕΚΤ αύξησε στις 10 Σεπτεμβρίου το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,50% από τις 16 Σεπτεμβρίου. Δεν έχει δεσμευτεί για τις επόμενες αποφάσεις της. Η ανάλυση αφορά την αύξηση που έχει ήδη αποφασιστεί και τον κίνδυνο ενός παρατεταμένου διαστήματος υψηλότερων επιτοκίων — όχι ένα δεδομένο σενάριο για επιτόκιο 3%.
Τα βασικά σε 30″
- Και οι τέσσερις τράπεζες έχουν δημοσιεύσει θετική ευαισθησία καθαρών εσόδων τόκων σε υψηλότερα επιτόκια.
- Το συνολικό Stage 2 μειώθηκε στην Eurobank και στην Alpha, έμεινε περίπου σταθερό στην Πειραιώς και αυξήθηκε σε απόλυτο ποσό στην Εθνική.
- Οι νέες επιχειρηματικές αθετήσεις της Πειραιώς αυξήθηκαν αισθητά στο β΄ τρίμηνο, ενώ στην Alpha αυξήθηκε το εταιρικό μέρος του Stage 2.
- Οι λήξεις εταιρικών ομολόγων του 2027–2028 θα δοκιμάσουν το κόστος αναχρηματοδότησης, χωρίς να μπορεί να αποδοθεί δημόσια κάθε έκθεση σε συγκεκριμένη τράπεζα.
| Τράπεζα | Ευαισθησία εσόδων τόκων | Δάνεια Stage 2 | Κόστος κινδύνου | Τι παρακολουθούμε |
|---|---|---|---|---|
| Εθνική | ≈ €35 εκατ. / +25 μ.β. | €2,6 δισ. (€2,5 δισ. 12/2025) | 38 μ.β. | Ήπια άνοδος του αποθέματος Stage 2 |
| Eurobank | ≈ €35 εκατ. / ±25 μ.β. Euribor 3M* | €4,3 δισ. (€4,9 δισ. 12/2025) | 53 μ.β. | Μείωση Stage 2, υψηλότερος δείκτης προβλέψεων |
| Πειραιώς | ≈ €40 εκατ. / +25 μ.β. Euribor | €2,7 δισ. (€2,7 δισ. 12/2025) | 45 μ.β.** | Αύξηση νέων εταιρικών αθετήσεων στο β΄ τρίμηνο |
| Alpha Bank | ≈ €20 εκατ. / +25 μ.β. | €3,0 δισ. (€3,2 δισ. 12/2025) | 42 μ.β. | Άνοδος του εταιρικού Stage 2 παρά τη συνολική μείωση |
* Η εκτίμηση ευαισθησίας της Eurobank δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο 2026. ** Οργανικό κόστος κινδύνου της Πειραιώς. Οι τράπεζες χρησιμοποιούν διαφορετικά επιτόκια αναφοράς, περιμέτρους χαρτοφυλακίων και παραδοχές· ο πίνακας δεν αποτελεί ενιαία πρόβλεψη για το β΄ εξάμηνο.
Το Stage 2 δεν σημαίνει δάνειο σε καθυστέρηση. Σημαίνει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από τη χορήγηση, χωρίς το δάνειο να έχει κατ’ ανάγκην καταστεί μη εξυπηρετούμενο. Έχει αξία ως προειδοποιητικός δείκτης μαζί με τις νέες αθετήσεις και τις προβλέψεις.
Εθνική: ισχυρό επιτοκιακό όφελος, ήπια άνοδος του Stage 2
Η Εθνική εκτιμά πρόσθετα καθαρά έσοδα τόκων περίπου €35 εκατ. ανά 25 μονάδες βάσης. Το α΄ εξάμηνο κατέγραψε καθαρά έσοδα τόκων €1,096 δισ. και κόστος κινδύνου 38 μονάδες βάσης. Έχει, επομένως, ισχυρή αφετηρία για να απορροφήσει μια μέτρια επιδείνωση της πιστωτικής ποιότητας.
Το Stage 2 ανέβηκε από €2,2 δισ. τον Ιούνιο του 2025 σε €2,5 δισ. τον Δεκέμβριο και €2,6 δισ. τον Ιούνιο του 2026. Το ποσοστό του επί των δανείων υποχώρησε από 6,2% στο τέλος του 2025 σε 6,0%, καθώς μεγάλωσε το συνολικό χαρτοφυλάκιο. Ο απόλυτος όγκος δανείων υπό αυξημένη παρακολούθηση μεγαλώνει, παρότι το ποσοστό του μειώνεται. Η πρόσφατη πιστωτική επέκταση περιλαμβάνει μεγάλες εταιρικές χρηματοδοτήσεις στην ενέργεια, στις υποδομές και στη ναυτιλία.
Eurobank: καλύτερη τάση στο Stage 2, υψηλότερο κόστος κινδύνου
Η δημοσιευμένη ευαισθησία της Eurobank είναι περίπου €35 εκατ. για μεταβολή 25 μονάδων βάσης στο Euribor τριμήνου. Προέρχεται από την παρουσίαση του Φεβρουαρίου και πρέπει να διαβαστεί με αυτή τη χρονολογία: ο ισολογισμός και οι επιτοκιακές παραδοχές έχουν ήδη εξελιχθεί. Τα πραγματικά καθαρά έσοδα τόκων του α΄ εξαμήνου ανήλθαν σε €1,348 δισ., αυξημένα κατά 6,1% σε ετήσια βάση.
Το Stage 2 μειώθηκε από €4,9 δισ. στο τέλος του 2025 σε €4,3 δισ. τον Ιούνιο του 2026. Παραμένει το μεγαλύτερο ποσό σε απόλυτους αριθμούς, σε έναν όμιλο όμως με μεγαλύτερο και γεωγραφικά ευρύτερο δανειακό χαρτοφυλάκιο. Το κόστος κινδύνου διαμορφώθηκε στις 53 μονάδες βάσης, πάνω από τις αντίστοιχες ανακοινωμένες τιμές των άλλων τριών. Αυτό δεν αρκεί μόνο του για κατάταξη κινδύνου: σημασία έχει αν οι νέες προβλέψεις θα αυξηθούν όταν η άνοδος των επιτοκίων περάσει πλήρως στις δόσεις των πελατών.
Πειραιώς: το καμπανάκι στις νέες εταιρικές αθετήσεις
Η Πειραιώς εμφανίζει τη μεγαλύτερη δημοσιευμένη επιτοκιακή ευαισθησία του πίνακα: περίπου €40 εκατ. πρόσθετα καθαρά έσοδα τόκων για άνοδο 25 μονάδων βάσης στο Euribor. Τα καθαρά έσοδα τόκων έφθασαν τα €990 εκατ. στο α΄ εξάμηνο και η διοίκηση αύξησε τον στόχο της για το σύνολο του 2026 στα €2 δισ. Το Stage 2 έμεινε περίπου στα €2,7 δισ., ενώ το οργανικό κόστος κινδύνου ήταν 45 μονάδες βάσης.
Υπάρχει, όμως, ένα στοιχείο που δεν πρέπει να χαθεί πίσω από τα συνολικά ποσοστά. Οι νέες αθετήσεις αυξήθηκαν από €86 εκατ. το α΄ τρίμηνο σε €138 εκατ. το β΄. Στα επιχειρηματικά δάνεια ειδικότερα, ανέβηκαν από €47 εκατ. σε €89 εκατ. Τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα αυξήθηκαν τελικά από €930 εκατ. σε €1,011 δισ., καθώς εισροές, ανακτήσεις και άλλες κινήσεις λειτούργησαν ταυτόχρονα. Ένα τρίμηνο δεν τεκμηριώνει νέο κύκλο επισφαλειών· τεκμηριώνει την ανάγκη να ελεγχθεί αν η αύξηση επαναληφθεί.
Alpha Bank: βελτίωση στο σύνολο, αντίθετη κίνηση στις επιχειρήσεις
Η Alpha Bank υπολογίζει όφελος περίπου €20 εκατ. ανά 25 μονάδες βάσης, μικρότερο από τις δημοσιευμένες εκτιμήσεις των άλλων τριών. Τα καθαρά έσοδα τόκων του α΄ εξαμήνου ανήλθαν σε €853 εκατ. και το κόστος κινδύνου στις 42 μονάδες βάσης.
Η αναλυτική οικονομική έκθεση δείχνει γιατί χρειάζεται εξέταση κάτω από τον συνολικό αριθμό. Τα δάνεια Stage 2 μειώθηκαν από €3,202 δισ. στο τέλος του 2025 σε €2,997 δισ. τον Ιούνιο. Στο τμήμα εταιρικών χορηγήσεων και δημόσιου τομέα, όμως, αυξήθηκαν από €1,188 δισ. σε €1,341 δισ. Πρόκειται για μετατόπιση που αξίζει παρακολούθηση στις επόμενες καταστάσεις, χωρίς να αποδεικνύει από μόνη της επικείμενες αθετήσεις.
Το τεστ των λήξεων εταιρικού χρέους
Για μια επιχείρηση με κυμαινόμενο τραπεζικό δανεισμό, η αύξηση του επιτοκίου μπορεί να περάσει σχετικά γρήγορα στο κόστος εξυπηρέτησης. Για μια επιχείρηση με ομόλογο σταθερού επιτοκίου, η πίεση μπορεί να εμφανιστεί αργότερα, όταν χρειαστεί αναχρηματοδότηση. Η σημερινή εικόνα των καθυστερήσεων δεν εξαντλεί επομένως τον κίνδυνο του 2027 και του 2028.
Δεν υπάρχει δημόσιος, συγκρίσιμος πίνακας που να κατανέμει τις λήξεις εταιρικού χρέους στους δανειολήπτες καθεμιάς από τις τέσσερις τράπεζες. Ούτε η συμμετοχή μιας τράπεζας στη διάθεση ομολόγου αποδεικνύει ότι φέρει τον πιστωτικό κίνδυνο της έκδοσης. Οι λήξεις είναι δείκτης πίεσης για την εταιρική αγορά, όχι αυθαίρετη χρέωση κινδύνου σε μία τράπεζα.
Πότε το όφελος μπορεί να εξανεμιστεί
Το μέγεθος της αντίρροπης δύναμης φαίνεται με έναν απλό υποθετικό υπολογισμό: σε χαρτοφυλάκιο καθαρών δανείων €45 δισ., αύξηση του ετήσιου κόστους κινδύνου κατά 10 μονάδες βάσης ισοδυναμεί περίπου με €45 εκατ. πρόσθετες προβλέψεις. Είναι ποσό της ίδιας τάξης μεγέθους με το δημοσιευμένο επιτοκιακό όφελος των 25 μονάδων βάσης για ορισμένες τράπεζες. Δεν πρόκειται για πρόβλεψη ότι το κόστος κινδύνου θα αυξηθεί τόσο· δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει το καθαρό αποτέλεσμα.
Σήμερα τα υψηλότερα επιτόκια ωφελούν τα έσοδα τόκων, ενώ μια νέα γενιά καθυστερήσεων δεν έχει αποδειχθεί. Για να κριθεί αν το όφελος θα διατηρηθεί, οι επόμενες δημοσιεύσεις πρέπει να διαβαστούν με αυτή τη σειρά: νέες εταιρικές αθετήσεις, μεταβολές του εταιρικού Stage 2, κόστος κινδύνου και όροι αναχρηματοδότησης των επιχειρήσεων. Η πρώτη ένδειξη που ζητά εξήγηση βρίσκεται ήδη στην Πειραιώς· η αντίθετη κίνηση του εταιρικού Stage 2 μέσα στη συνολική βελτίωση της Alpha απαιτεί επίσης προσοχή.
Στοιχεία και πηγές
ΕΚΤ, απόφαση 10.09.2026· παρουσιάσεις αποτελεσμάτων α΄ εξαμήνου 2026 Εθνικής, Eurobank, Πειραιώς και Alpha Bank· εξαμηνιαία οικονομική έκθεση Alpha Bank 30.06.2026· παρουσίαση αποτελεσμάτων 2025 της Eurobank για τη δημοσιευμένη επιτοκιακή ευαισθησία· δημοσιευμένη παρουσίαση λήξεων χρέους ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ· έκθεση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας ΕΚΤ Μαΐου 2026. Οι υποθετικοί αριθμητικοί υπολογισμοί είναι συντακτική επεξεργασία.
